Dimitri Neyt is de kersverse papa van Akio. Hij werkt als communicatiemedewerker bij de Socialistische Mutualiteiten en is actief bij de politieke partij #anders in Wichelen. Over zijn ervaringen als papa blogt hij voor VIVA SVV.

Met seksisme en andere vormen van discriminatie heb ik zelf weinig ervaring. Ik zie het wel rondom mij. Zaken die ik zo vanzelfsprekend vind zijn dat niet voor iedereen. Ik kan ’s avonds laat over straat lopen zonder me onveilig te voelen. Ik ben nooit een “bazige bitch”. En wat ik ook doe als papa, mijn omgeving vindt het allemaal super. Hadden mama’s het maar zo gemakkelijk!

Nieuw leven doet nadenken. Ik word me elke dag beter bewust van de waarde én kwetsbaarheid van een mensenleven. Je wil je kind beschermen. Je wil het opvoeden tot een lieve en sterke persoon. Je legt het geen strobreed in de weg, maar doet er net alles aan om hinderlijke obstakels op te ruimen.

Nu hoeven wij ons wellicht geen zorgen te maken. Akio zal net zoals zijn papa veel vanzelfsprekend vinden waar anderen dagelijks voor moeten vechten. Geruststellend? Vooral heel confronterend. Waarom moet de helft van de kindjes wél allerlei onrechtvaardige barrières trotseren?

Ieder mensenleven is waardevol. Te waardevol om onrecht toe te staan. Daarom ben ik feminist.

Onrecht

Wij feministen erkennen dat vrouwen onrecht ondervinden. Soms is dat puur geweld: verkrachting, huiselijk geweld, gedwongen prostitutie. Soms is er het dreigement van geweld. Soms laat het onrecht zich het makkelijkst vatten in statistieken, zoals bij de loonkloof, het glazen plafond of de dubbele shift van werkende vrouwen die ook nog eens het huishouden op zich nemen. En in nog veel andere situaties gaat het om minder eenduidige of tastbare discriminaties, zoals de enge invulling van vrouwelijkheid in de media of in onze opvoeding.

Feministen willen een oplossing voor alle discriminaties op basis van gender. Hoewel niet iedereen staat te springen om zichzelf een feminist te noemen, zijn de meeste mensen het erover eens: onderdrukking van vrouwen en geweld tegen vrouwen moeten ophouden. Zowat iedereen wil dat vrouwen niet meer het slachtoffer zijn van seksueel geweld, dat jongens en meisjes volledig vrij zijn om hun toekomst uit te stippelen, dat vrouwelijke werknemers hetzelfde loon en respect verdienen als mannen en dat meisjes en vrouwen zich niet langer spiegelen aan absurde schoonheidsidealen.

Structureel seksisme, structurele oplossingen

De voorbeelden hierboven zijn divers, maar toch herkennen we patronen. Dat moeten we doen, want je kan niet elke vorm van onrecht als een losstaand geval behandelen. Als we jongens vertellen dat ze jacht moeten maken op meisjes, en als de media vrouwen reduceren tot seksobjecten, en als politie en gerecht verkrachtingszaken niet serieus nemen, dan durf ik wel te zeggen dat seksueel geweld tegen vrouwen geen losstaand fenomeen is!

Die analyse doet ertoe. Een toevallig randverschijnsel is seksisme niet. De onderdrukking van vrouwen vloeit voort uit de opbouw van onze samenleving, politiek en economie.

We leven in een economische klassenmaatschappij die enorme ongelijkheden creëert tussen de eigenaarsklasse en gewone mensen. Die ongelijkheden zijn nodig voor kapitalisten om winst te kunnen maken. De kloof tussen mannen en vrouwen is er slechts een die ze uitbuiten. Ze bestond ook al vóór het moderne kapitalisme. In de meeste historische culturen hadden mannen het voor het zeggen. En patriarchaal is onze maatschappij nog steeds, al heeft ons economisch systeem de verhoudingen naar zijn hand gezet. Zo zien we dat vrouwen vaak meer werken dan mannen (reken huishoudelijk en zorgend werk ook mee!), maar een pak minder verdienen. En hoewel er intussen vrouwelijke ceo’s en regeringsleiders zijn, is de uitbuiting van vrouwelijke arbeiders verder toegenomen. Bij ons zwoegen vrouwelijke arbeiders in laagbetaalde zorgjobs, terwijl in het industrialiserende Zuiden gekleurde meisjes en vrouwen in gigantische sweatshops onze consumptiegoederen produceren. Het kapitalisme is een opportunistisch systeem dat elke kans – elk onderscheid tussen mensen – aangrijpt om winst te maken.

Als we alle vrouwen een waardig leven willen geven, moeten we komaf maken met deze uitbuiting. Marxistische en socialistische feministen zoals ik willen een einde maken aan de ongelijkheid op basis van zowel gender als klasse. Want in een samenleving waar de rijkste 1% de helft van alle rijkdom bezit, is onrecht onvermijdelijk voor zowel mannen als vrouwen.

‘De vrouw’ bestaat niet

En dus strijden we tegen al die ongelijkheden. Maar dat kunnen we niet met één simpel beleid dat zich tegelijk op alle vrouwen richt. (Of op alle vrouwen én mannen, want nooit mogen huilen of slechts 10 dagen geboorteverlof krijgen is net zo goed seksisme. De ongelijkheid weegt ook op mannen.)

Hoe dan wel? Het intersectionele feminisme biedt hier antwoorden. Het leert ons dat onrecht ons ongelijk treft. Bovenop de structurele ongelijkheden van het kapitalisme en het patriarchaat is er een kruisende discriminatie op basis van bijvoorbeeld geaardheid, afkomst, huidskleur, leeftijd en handicap.

Eén soort feminisme kan daar nooit aan tegemoetkomen. Voor mij betekent feminisme dan ook niet de strijd om de gelijkheid van ‘de vrouw’, maar de emancipatie van álle vrouwen, van alle mensen. ‘De vrouw’ bestaat niet. En het is niet omdat blanke zakenvrouwen het goed hebben, dat arme migranten of vrouwen met een handicap dezelfde vooruitgang boeken. En omgekeerd betekent de economische emancipatie van textielwerksters in Bangladesh niet dat Westerse balletdanseressen zich bevrijd weten van een verstikkende vrouwelijkheid of een absurd schoonheidsideaal. Al deze individuen en gemeenschappen ervaren onrecht op andere manieren. Feministen moeten daarom aandacht hebben voor waar de assen van discriminatie of geweld elkaar kruisen en versterken. Als feministen doeltreffend willen zijn, en dat moeten we, dan moeten we onze strategieën daaraan aanpassen.

Ik ben beslist feminist omdat niemand onrecht verdient. Ik wil – samen met heel veel andere mensen – werk maken van een beweging die structureel onrecht structureel aanvecht.