Magda De Meyer, voorzitter Vrouwenraad

Wie denkt dat alles geregeld is en de vrouwenbeweging dus overbodig geworden is, kijkt niet verder dan zijn neus lang is. Zelfs als dat zo zou zijn en er niets meer te bereiken valt, dan nog moeten we constant waakzaam zijn. Want mensen- en vrouwenrechten worden al te vlug en te gemakkelijk teruggeschroefd. Kijk naar wat er in Afghanistan gebeurd is, ooit een welvarend land met meisjes en vrouwen die studeerden en werkten.

Minderwaardig

De meeste slachtoffers van hedendaagse oorlogen zijn vrouwen en kinderen, de grootste slachtoffers van de klimaatverandering en de daaruit volgende overstromingen, droogte en armoede zijn vrouwen, de meeste slachtoffers van familiaal en seksueel geweld zijn, alweer, vrouwen. In bepaalde regio’s en culturen worden meisjes en vrouwen nog steeds beschouwd als minderwaardige wezens. Kindhuwelijken zijn er schering en inslag. Een VN-rapport wijst erop dat 222 miljoen vrouwen nog altijd geen toegang hebben tot anticonceptie of een andere vorm van familieplanning, een flagrante schending dus van hun seksuele en reproductieve rechten. Over de hele wereld werden naar schatting al zo’n 100 à 140 miljoen vrouwen en meisjes genitaal verminkt. Drie miljoen anderen lopen jaarlijks het risico deze horror te ondergaan. Egypte kent een hoog aantal vrouwenbesnijdenissen. Over de hele wereld laten er dagelijks 800 vrouwen het leven bij de bevalling. Moedersterfte is dus nog prominent aanwezig.

Oorlogswapen

Geweld is een van de ergste schendingen van vrouwenrechten. Wereldwijd krijgt een op de drie vrouwen in de loop van haar leven te maken met partnergeweld, stalking, cyberpesten, seksueel geweld en verkrachting, zelfs moord. In gewapende conflicten wordt verkrachting dagelijks ingezet als oorlogswapen.
Gewelddadige groeperingen als IS en Boko Haram lijven vrouwen in als seks- slavinnen. Irak, Saudi-Arabië, Syrië en Jemen zijn na Egypte de slechtste Arabische landen om vrouw te zijn. Nigeria, de DRC, Kenia, Mali, Iran en India moeten niet onderdoen.
Uiteraard houden het feminisme en de vrouwenbeweging in het Westen niet hetzelfde in als elders in de wereld. De problemen waarmee wij hier worstelen zijn van een andere aard dan in landen waar er oorlog, armoede of hongersnood heerst. Maar dat betekent niet dat wij niet solidair moeten zijn. Een mooi voorbeeld is het Vrouwenhuis in Istalif, Afghanistan, opgericht door Moeders voor Vrede, in partnership met de Vrouwenraad. Dit huis is uitgegroeid tot een centrum met drie projecten, namelijk gezondheids- zorg, productie en landbouw. Dit alles mét steun van de mannen. Een school- voorbeeld van hoe je van binnenuit dingen langzaam en op kleine schaal kunt veranderen in een land waar huishoudelijk geweld schering en inslag is, met gedwongen huwelijken en eremoorden.

Verwerpelijk

Vrouwen verdienen nog altijd minder dan mannen, onder meer omdat ze vaker deeltijds werken en/of moeilijk aan betaalbare, kwaliteitsvolle en toegankelijke kinderopvang geraken. De pensioenmaatregelen van de laatste jaren hebben voor hen zware repercussies. Onzichtbare structurele mechanismen in de fiscaliteit en de sociale zekerheid blijven vrouwen benadelen. De meeste alleenstaande ouders zijn moeders. Vaak kampen ze met armoede. In omzeggens geen enkel domein stoten vrouwen door tot de absolute top. Verder dan de sub- top geraken ze zelden, al zeker niet in de economische en financiële wereld. Vrouwen ondervinden meer moeilijkheden dan mannen om alles gecombineerd te krijgen, onder meer omdat de taken nog steeds niet gelijk verdeeld zijn en omdat vrouwen vaker mantelzorger zijn. Vrouwen hebben volgens mannen ofwel te weinig kleren aan, ofwel te veel. Seksisme is verwerpelijk gedrag. Kledingvoorschriften van mannen aan vrouwen getuigen niet van vrouwvriendelijkheid. Vrouwen zijn meer dan mannen het slachtoffer van familiaal geweld (ongeveer 70% van de vrouwelijke slachtoffers van moord wordt om het leven gebracht door hun eigen partner) en seksueel geweld/verkrachting (een op drie vrouwen wereldwijd zegt fysiek of seksueel misbruikt te zijn geweest). Dit laatste brengt ons bij de link tussen mensenhandel, seksuele uitbuiting en prostitutie. Voor de Vrouwenraad is prostitutie een schending van mensen- en vrouwenrechten en een vorm van geweld. Daarom proberen we de visie van samenleving en beleid de komende jaren om te buigen in de richting van afschaffing van het systeem.

Pillen

De reproductieve rechten van vrouwen staan in Europa zelfs sterk onder druk. Zo is de abortuswetgeving in Ierland bijvoorbeeld zeer restrictief. Een vrouw die daartoe pillen inneemt, riskeert meer dan tien jaar gevangenisstraf. Enkel een vrouw van wie het leven in gevaar is, kan er wettelijk abortus krijgen. Ondanks het feit dat zoveel Ieren en internationale organisaties van mening zijn dat de abortuswetgeving aangepast moet worden, zal het nog even wachten zijn op een progressievere wetgeving. De Ierse grondwet kan namelijk enkel door een volksraadpleging worden aangepast en die vindt pas plaats in 2018. Op woensdag 21 september ll. stemde het Poolse parlement met een ruime meerderheid in met het voorstel dat een ernstige schending van de reproductieve rechten van vrouwen en meisjes inhoudt. Een minderjarig meisje dat verkracht werd door haar vader kan geen einde laten stellen aan de zwangerschap. Abortus zal er enkel nog mogelijk zijn wanneer het leven van de vrouw in gevaar is. Het voorstel criminaliseert vrouwen en meisjes die er- van verdacht worden een abortus te heb- ben ondergaan en wil de gevangenisstraf meer dan verdubbelen. Zijn dit onze westerse normen en waarden, gebaseerd op de gelijkheid m/v en de scheiding tussen kerk en staat? Wat met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens? En andere internationale verdragen en conventies, zoals het Peking-Actieplatform van de Vierde Wereldvrouwenconferentie en het VN-Vrouwenverdrag?

Beslist Feminist

Zoals u hierboven kon lezen, liggen er nog meer dan genoeg obstakels op ons pad. Toch wil ik benadrukken dat de beeldvorming over feminisme en gender van groot belang is om dingen te veranderen. Die beeldvorming is namelijk nog al te vaak stereotiep en rolbevestigend, soms zelfs ronduit seksistisch. De sociale media zijn een uitermate geschikt kanaal om bij een ruim publiek maatschappelijke pijnpunten onder de aandacht te brengen én om duidelijk te maken dat onze strijd er geen is van mannenhaatsters met te veel tijd. Enkele maanden geleden hebben we de blog ‘Beslist Feminist’ gelanceerd, waar bekende en minder bekende Vlamingen, vrouwen én mannen, neerpennen waar- om zij feminist zijn. Want ook jongens en mannen kunnen feministen zijn. Dat betekent niet meer of niet minder dan dat ook zij geloven in gelijkheid v/m en in het respect voor vrouwenrechten, dat ook zij ervan overtuigd zijn dat een samenleving die voor gelijkheid der seksen staat een betere samenleving is. Op verschillende manieren en langs verschillende kanalen werken we aan een mentaliteitswijziging, een werk van lange adem.

Het moge eindelijk voor iedereen duidelijk zijn: de vrouwenbeweging heeft zonder enige twijfel reden van bestaan.

Bron: uit de bijdrage van de Vrouwenraad in Het Vrije Woord, De eerste SEKSE, Gender anno 2016, JG62 NR 1.