John Crombez, voorzitter sp.a

Feminism is for everybody schrijft de Afro-Amerikaanse feministe bell hooks. Ik ben het helemaal met haar eens.  Feminisme is al lang geen vrouwenzaak meer. Iedereen die zich inzet tegen seksisme, seksistische uitbuiting of onderdrukking – ongeacht leeftijd of geslacht – is in mijn ogen feminist. Vandaag belangt de onderdrukking van vrouwen iedereen aan. Ook mannen. Uit Vlaams onderzoek blijkt dat ook zij een grote druk ervaren om te voldoen aan de sociale verwachtingspatronen van onze (nog te) patriarchale samenleving. Een man die feminist is, komt dus niet alleen op voor gelijkheid M/V, maar behartigt ook zijn eigen belangen.

One size fits all

Ik pleit voor een pluralistische samenleving waarin elke vrouw en elke man recht heeft op gelijke kansen. Om zich te ontwikkelen en zich te ontplooien en dat ongeacht etnische achtergrond, gender of geaardheid. Mijn kijk op feminisme houdt rekening met de realiteit van vandaag en is daarom per definitie pluralistisch. In de strijd voor meer rechtvaardigheid is het vreemd om ons te beperken tot heteroseksuele of hoogopgeleide vrouwen alleen. Het lot van vrouwen in armoede of vrouwen die gediscrimineerd worden wegens religie of seksuele voorkeur gaat ons evenzeer aan. Nog te vaak focussen we op de loonkloof of het doorbreken van het glazen plafond. Daardoor vergeten we dat precies bij deze groep de ongelijkheid op basis van ‘vrouw zijn’ lang niet het enige obstakel is, maar net de combinatie van geslacht én afkomst of geaardheid tot meervoudige discriminatie leidt. Het zijn vaak al deze eigenschappen samen die zorgen voor een gemarginaliseerde positie. Daar mogen we niet blind voor zijn. Feminist ben je niet als je een groep vrouwen vergeet mee te nemen. Het is samen vooruit.

Nood aan een alternatief verhaal

Het klopt dat vrouwen zich intussen in grote mate hebben bevrijd van de klassieke patriarchale structuren. Vandaag gaan vrouwen ook buitenshuis werken en gelukkig maar. Toch heeft betaald werk de genderdiscriminatie niet volledig weggewerkt. Economische onafhankelijkheid is een must om vrijheid te bereiken, maar is niet noodzakelijk een garantie op bevrijding. De vraag die we ons moeten stellen is: welk type werk of welk maatschappijsysteem bevrijdt ons pas écht?

Daarom moeten we het institutioneel kader herschrijven door te vertrekken vanuit een neutrale positie en ons afvragen hoe we werk organiseren zodat geslacht geen verschil maar precies meer gelijkheid creëert? Daarnaast hebben net steeds meer vrouwen het gevoel dat ze hun werk, de zorg voor hun gezin en hun vrije tijd niet meer gecombineerd krijgen. Vooral alleenstaande moeders met jonge kinderen hebben het vaak moeilijk. Het is nu zaak om buiten de bestaande systemen te denken en zonder taboes de samenleving zo te organiseren dat iedereen zich daar goed bij voelt. Die combinatie mogelijk maken en haar centraal stellen in een nieuwe werkorganisatie en loopbaanontwikkeling is een taak voor de politiek. Daarom pleit ik er vurig voor om periodes van veel werk af te wisselen met periodes van minder werk of rustpauzes. In mijn toekomstvisie moeten we durven kiezen voor een samenleving met voldoende tijd en ruimte om alles te combineren op een leefbare manier. Een basisloon dat beschermt tegen armoede is daar onlosmakelijk mee verbonden. Die shift in ons denken kan wel degelijk én is bovendien betaalbaar. Denkpistes over zo’n nieuwe loopbaan en een nieuwe sociale zekerheid, aangepast aan de noden en zorgen van de 21e eeuw, stel ik trouwens voor in mijn boek CTRL+ALT+DEL.

Feminisme op alle fronten

Het feminisme heeft in Europa veel verwezenlijkt. Dankzij de feministische strijd hebben vrouwen het veel beter. Toch zou het vandaag een fout zijn te denken dat er niet nog een belangrijke weg te gaan is. Zo worden in België nog altijd acht vrouwen per dag verkracht. In amper 4% van de gevallen leiden die klachten tot een veroordeling. Elke dag nog worden vrouwen in ons land seksueel geïntimideerd. In hun gezin, op de werkvloer en op straat. Hard optreden tegen elke vorm van seksuele onderdrukking is daarbij vanzelfsprekend. Geen enkel individu dat de regels schendt mag daarbij de dans ontspringen. Intensief en voluit inzetten op opvoeding en onderwijs van onze jongeren, zodat ze respect hebben voor elke vrouw ongeacht sociale positie, etnische achtergrond of geaardheid, is een investering die zichzelf dubbel en dik terugverdient. Op alle fronten moeten we tegelijk en samen vechten voor vooruitgang: alle problemen bekijken, benoemen én te lijf gaan. Mijn partij, onze vrouwenbeweging zij-kant en ikzelf staan klaar om die noodzakelijke strijd te voeren. Ook in de 21e eeuw.