Nozizwe Dube, voorzitster Vlaamse Jeugdraad

Ik ben niet meer op zoek naar semantische discussies over de term ‘feminisme’. Ik ben ze beu. Zeker omdat er velen zijn die ze gebruiken om meer diepgaande discussies over feminisme te belemmeren. Ik wil gelijkheid.

Een feminist is iemand die gelooft in de sociale, politieke en economische gelijkheid van de seksen. Natuurlijk stamt deze term uit de tijd toen vrouwen hier voor gelijke rechten streden. Maar zoals met alles in onze maatschappij het geval is: de dingen evolueren en dus worden we genoodzaakt om ons te buigen over andere onderwerpen naargelang de uitdagingen waarmee we geconfronteerd worden. Toch blijft er één constante: feminisme, een wereldwijd fenomeen.

Een andere plek, een andere context

Ik ben geboren in Zimbabwe en mijn vroege herinneringen gaan over de goudgele zon die scheen op de savanne. Ik herinner mij ook sommige vrouwen in mijn omgeving die de kans niet hadden gekregen om na het middelbaar verder te studeren. Maar ze bleven niet bij de pakken zitten. Ze vonden iets waar ze goed in waren, kregen dat onder de knie en zorgden er zo voor dat hun eigen kinderen meer kansen kregen om zich te emanciperen. Krachtige vrouwen die het beeld van de vrouw als aanhangsel van de man aan flarden scheurden. Heldinnen.

Jaren gingen voorbij en ik begon meer boeken te lezen. Zo kwam ik in aanraking met woorden als ‘emancipatie’ en ‘empowerment’. Schrijfsters zoals Tsitsi Dangarembga en Chimamanda Ngozi Adichie deden mij met hun verhalen inzien dat datgene wat mij dreef ‘feminisme’ heette. Die openbaring hertekende mijn beeld van feminisme.

Vandaag, als nieuwe Vlaming, heb ik de savanne ingeruild voor het gematigd zeeklimaat, de milde winters en de koele zomers van België. Maar het feminismedebat stopt nooit. Wanneer ik een gesprek aanga met andere Vlaamse jongeren dan heb ik het vaak over lichtjes andere thema’s. We zijn zo goed als allemaal verontwaardigd over de uitspraken van Fernand Huts. Moeten we nu quota invoeren om meer vrouwen in topfuncties te krijgen, ja of nee? Welk effect heeft onze hypermasculiene maatschappij op de jongens van vandaag?

Zei iemand dat feminisme zich enkel bezighoudt met vrouwenthema’s tout court? I beg to differ.

Het aspect van gender

Barack Obama schreef onlangs dat de filosofie achter feminisme de volgende is: wanneer er gelijkheid heerst, zijn we met zijn allen meer vrij en gaan we er met zijn allen op vooruit. Daarom word ik blij als ik lees dat alle 16-jarige jongeren in Zweden op school een kopie krijgen van ‘We Should All Be Feminists’ geschreven door Chimamanda Ngozi Adichie. Want ook kinderen en jongeren spelen een belangrijke rol in het feminismeverhaal.

We willen allemaal leven in een eerlijke, inclusieve wereld. De principes daarvan moeten we zo vroeg mogelijk meegeven. Geen enkel geslacht, etniciteit, geaardheid, religie of sociale klasse mag worden onderschat.

Ik weiger om me steeds te verschuilen achter ruime en vage begrippen zoals ‘mensenrechten’. Natuurlijk geloof ik in mensenrechten en ik ben me ervan bewust dat feminisme hier deel van uitmaakt, maar het woord ‘feminisme’ verwijst expliciet naar een belangrijk aspect van gender. Het feit dat feminisme uit een beweging van mensen stamt die komaf wilden maken met de exclusie van vrouwen is een stuk geschiedenis dat ik niet wil verbloemen.

En verder ben ik me ook bewust van het feit dat ik, in mijn geval, niet één plafond moet doorbreken, maar vaak twee plafonds. Mijn huidskleur zorgt voor een bijkomende dimensie, nl. mijn etnisch-culturele achtergrond. Anderen moeten zelfs meer dan twee plafonds doorbreken. Dit zit allemaal vervat in de term ‘intersectioneel feminisme’.

Noem me dus zeker een intersectioneel feminist.

www.vlaamsejeugdraad.be