Elien Spillebeen, reportagemaker en vredesvrouw

‘Is een internationale vrouwendag nog wel nodig?’ Lang zullen ze er niet over hebben nagedacht op de redactie van Knack toen ze de vraag voor volgende week moesten bepalen. Het antwoord zal ongetwijfeld variëren van ‘Ja, maar…’ tot ‘Nee, maar…’. Op 8 maart zal de vrouw en de samenleving in verschillende lijstjes, opinies en reportages op de korrel worden genomen. En we doen er maar beter aan mee.

Populisme viert hoogdagen. In deze complexe maatschappij hebben veel mensen behoefte aan duidelijke, licht verteerbare boodschappen. De vrouwen van de UGent daarentegen kunnen zeker wat meer intellectuele uitdagingen aan. En toch waren ze één van de eersten om deel te nemen aan het wat populistisch ogende initiatief van de internationale vrouwenstaking.

Op het eerste zich oogt de oproep op Facebook om te staken op 8 maart wat lauw. ‘STAAK! Of staak deeltijds! Of doe een actie. Of doe eender wat…’. Zelf werd Ik er niet warm van. Maar enkele dagen later zie ik dat de vrouwen van Ugent het nieuws halen, met de aankondiging dat ze op 8 maart zullen staken. Ze springen op de kar, en ik besef dat ze gelijk hebben. Niet omdat ze populistisch zijn, maar omdat ze slim zijn. Ze beseffen dat wanneer het populisme je met leiders opzadelt die wel graag eens een pussy grijpen, je maar beter met gelijke wapens strijdt. Het gaat de juiste kant op met de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen aan de Ugent. Nooit eerder studeerden zoveel vrouwen af met universitaire diploma’s, en Anne De Paepe werd in 2013 de eerste vrouwelijke rector ooit. De aankondiging van hun staking alleen al, helpt de vrouwen van de UGent te benadrukken waar het schoentje dan wél nog klemt: 75% van de decanen en proffen is er vandaag nog steeds man, terwijl het overgrote deel van het schoonmaakpersoneel vrouw of gekleurd is.

Nee, de vrouwen van de UGent zijn niet boos en gefrustreerd. Het woord staking roept natuurlijk wel dit beeld bij ons op. Maar eerder dan boos te willen stampen, wisten ze misschien gewoon dat je elke opportuniteit moet aangrijpen om te streven naar beter. En door deze populistische, en misschien wel ludieke actie, zijn ze er ondertussen wel in geslaagd om deze pijnpunten opnieuw op tafel te leggen. Het kan de nieuwe kandidaten-rector alvast inspireren om diversiteit niet als bijzaak af te doen.

Toen ik zelf student was aan de Ugent leerde ik er dat het probleem van de ondervertegenwoordiging van vrouwen in het diplomatieke korps heel eenvoudig werd opgelost. Niet door positieve discriminatie, of door de lat voor vrouwen wat lager te leggen. Nee, onderzoekers waren simpelweg tot de conclusie gekomen dat wanneer de multiplechoicevragen exclusief werden opgesteld door mannen, de mannelijke kandidaten gemiddeld beter scoorden dan de vrouwelijke. Wanneer men het examen liet opstellen door een gemengd team van mannen en vrouwen, en ook meer gebruik maakte van open vragen, bleek dit verschil te zijn weggewerkt. Een mooi voorbeeld van hoe de wetenschap de maatschappij van dienst kan zijn.

Staken roept het beeld op van boze betogers. Evengoed roept het woord feminisme het beeld op van vrouwen met kort haar en blote borsten. Maar je hoeft niet boos te zijn om iets te willen veranderen. Het hoeft niet achteruit te gaan, om vooruit te willen. De vrouwen en mannen van de Ugent hebben ongetwijfeld het jaar rond goede ideeën om mannen en vrouwen van diverse afkomst en seksuele geaardheid gelijke kansen te bieden, in en buiten hun instelling. Maar door op 8 maart eens samen te roepen, hebben ze misschien wel nieuwe fora gecreëerd om die ideeën op die 364 andere dagen van het jaar in voege te brengen.

Ik zet op 8 maart dus graag mijn roze pussymuts op mijn hoofd, tweet provocerende slogans, en zet het automatische antwoord van mijn mailbox op ‘out of office, wegens internationale vrouwenstaking’. Niet omdat ik boos ben of me onderdrukt voel, maar omdat er voor vrouwen, hier en wereldwijd, nog heel veel beter kan, en ik jaarlijks met veel plezier de lat wat hoger help leggen.