Theun Pieter van Tienoven, vader van drie jonge kinderen, socioloog aan de Onderzoeksgroep TOR VUB

“Kinderen die op zeer vroege leeftijd veel tijd met hun vader hebben doorgebracht, zijn socialer, mentaal weerbaarder, academisch succesvoller, en de lijst gaat maar door. Maar die wetenschappelijke effecten zijn niet de reden om te pleiten voor meer geboorteverlof, wel omdat het vaders zijn. Niets meer en niets minder.”

Vaders spelen een cruciale rol in de fysieke en mentale gezondheid van hun kinderen op latere leeftijd. Onder meer doordat vaders vaak ‘wilder’ spelen en minder baby-gebrabbel gebruiken, hebben ze een positief effect op het leven van hun kinderen.

Plicht én recht

Het is niet meer dan normaal dat vaders, net als moeders, de plicht, maar vooral ook het recht hebben om de zorgen voor hun pasgeboren kind op zich nemen. Over gendergelijkheid gesproken. En hoewel rond mannen nog altijd een zweem van macho-achtige kostwinners hangt, blijkt de wens de vader van de gedachte.

Zo becijferde de Gezinsbond dat meer dan 80% van de vaders het wettelijke geboorteverlof voor werknemers te kort of zelfs veel te kort vindt. En dat percentage ligt nog hoger bij zelfstandigen.

Een kwestie van prioriteiten stellen dus? Immers, met ouderschapsverlof, tijdskrediet, aanmoedigingspremies en deeltijd werk lijken er toch mogelijkheden genoeg het geboorteverlof te verlengen.

Zo simpel is het niet

Ja en nee.

Het zou te gemakkelijk zijn om te stellen dat waar een wil is, een weg is. Dat vaders zich niet zo gemakkelijk moeten verschuilen achter hun traditioneel cultureel mandaat van kostwinner. Niet iedere werknemer kan voor een langere periode het inkomensverlies tijdens ouderschapsverlof opbrengen.

Bovendien hebben zelfstandigen vooralsnog geen recht op of mogelijkheid tot geboorteverlof en voor een zelfstandige zonder personeel betekent ‘niet werken’ ook ‘geen inkomen’.

Impact op carrière en loon

Voorts blijkt de mannelijke arbeidsnorm ook dwingender dan we willen toegeven. De vrees bij vaders om contractverlenging, promotie of loonsverhoging mis te lopen als gevolg van het opnemen van (meer dan) het wettelijke geboorteverlof is alomtegenwoordig.

Dat geldt overigens even zozeer voor moeders al wordt hen, door vaders vrees, vaak nauwelijks de keus gelaten.

Onder het Europees gemiddelde

Als corporatistische verzorgingsstaat gaat België prat op een hoog voorzieningsniveau van gezondheidszorg, onderwijs, sociale zekerheid en verlofstelsels… behalve wat betreft het geboorteverlof. Daarmee scoort België onder het Europees gemiddelde.

Bovendien is de toekenning van het recht op geboorteverlof selectief: zelfstandigen hebben hier geen enkel recht op.

De petitie van de Vrouwenraad en de Gezinsbond voor langer wettelijk geboorteverlof, ook voor zelfstandigen en zonder inkomensverlies, komt dan ook niet onverwacht.

Ik teken twee keer

Een petitie die ik twee keer zal onderschrijven. Eerst onderteken ik als socioloog omdat ik weet dat vaders de sociale (mannelijke) arbeidsnorm individueel niet kunnen veranderen terwijl ze, indien geruggesteund door een wettelijk recht, wel een kans maken een cultuurverandering in gang te zetten.

Zonder sturende en steunende overheid zijn het ook altijd de meest kwetsbaren, in dit geval vaders uit de laagste inkomensklassen of vaders die als zelfstandigen maar door weinig sociale zekerheid omgeven zijn, die het onderspit delven. We zijn niet allemaal Marc Zuckerberg.

Onbezorgd

Daarnaast onderteken ik de petitie als vader van drie jonge kinderen, omdat ik weet hoe fijn het is om even onbezorgd vader te kunnen zijn.

Langer geboorteverlof voor vaders leidt ertoe dat kinderen mentaal weerbaarder zijn op latere leeftijd, beter presteren op school, socialer zijn, en minder kans hebben in de criminaliteit te verzakken.

Langer geboorteverlof voor vaders leidt ertoe dat vaders zelf minder stress ervaren omdat ze meer vertrouwd raken met het wel en wee van hun pasgeboren kind en daardoor ook beter en gemotiveerder presteren op hun werk.

Langer geboorteverlof voor vaders leidt ertoe dat moeders na de bevalling beter en sneller herstellen. Dat er een meer egalitaire verdeling ontstaat van het huishoudelijk werk en de kinderzorg waardoor de arbeidskansen van moeders toenemen.

Dat is allemaal mooi meegenomen, maar in wezen gaat het louter om het recht van vaders om vader te zijn.

Steun jij net als Theun Pieter van Tienoven langer geboorteverlof voor alle vaders en meemoeders, of ze nu zelfstandig zijn of niet? Onderteken de petitie!