Elvira Buijink, Communications & Media Officer, EWL

En, wat doe jij van werk? Ik werk voor een vrouwenrechtenorganisatie.
Reacties: Wauw, tof! Ja we zijn er nog niet hé, met de vrouwenrechten…  (Geeuw) Wat? …  Allez! En bestaat er ook een mannenrechtenorganisatie? (Irritant grinnikje) … Amai, is dat nog wel nodig in België? ((On)oprechte verwondering) … Ah, een NGO! En wie betaalt dat allemaal? … Amai, en je collega’s zijn allemaal vrouwen, dat moet raar zijn… word je dat niet beu?Feminisme. Voor mij is dat: beseffen dat er in deze wereld ongelijkheid bestaat tussen vrouwen en mannen, vervolgens die situatie willen rechttrekken en je daar liefst ook actief voor inzetten. Professioneel ben ik er ingerold. Persoonlijk ben ik er mee opgegroeid. Gender zou niet zo belangrijk moeten zijn, maar dat is het blijkbaar wel. Meer dan de halve wereldbevolking wordt op een of andere manier onderdrukt omwille van haar geslacht, en dat is niet niets.

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet.  (En we overdrijven niet.)
Soms denk ik: ziet men die ongelijkheid echt niet, of wil men het niet zien? Neem nu seksisme. Op het werk, thuis, in relaties, onder vrienden, op het internet, in de supermarkt, in reclame, op het openbaar vervoer, op straat, op school,… krijgen vrouwen en meisjes voortdurend te maken met afgezaagde vooroordelen en stereotypering.

En laten we eens stilstaan bij wie ons bestuurt, wie er op televisie komt, wie de vragen stelt, wie geïnterviewd wordt, wie in kranten aan bod komt, wiens mening ‘belangrijk’ wordt gevonden, wie de ‘experts’ zijn, de CEOs, de bankmensen? Wie zijn de wetenschappers? Wiens namen worden voor straten gebruikt? Wie krijgt een standbeeld? Wie wint boeken- en cinemaprijzen? Wie krijgt steun om boeken te schrijven en films te maken? Wie is de held in de film? Over wie leren we in de geschiedenisles? Wie bewonderen we in sport? Wie zijn de ‘belangrijke’ kunstenaars, koks, modeontwerpers, fotografen en journalisten? Wiens blik op de wereld krijgen we dus eigenlijk voorgeschoteld? Ik denk dan: we zitten met een oververtegenwoordiging van mannen. Op alle gebied. Al eeuwenlang.

Het zit hem in schijnbaar onbelangrijke zaken. Ik heb eens een uitgever gemaild van zo’n agendaatje dat je elke week op een levensspreuk trakteert. 52 weken: niet 1 quote van een vrouw. “Oh dat hadden we niet gemerkt!” De editie van dit jaar kan er al beter mee door, met toepasselijk: “That is what learning is. You suddenly understand something you’ve understood all your life, but in a new way” Doris Lessing.

Significant
Goed oké, wie deze voorbeelden niet per se schokkend vindt, of part of the way life goes: er zijn andere  significante signalen van de invloed van, wat genoemd wordt, het ‘patriarchaat’. Een grootschalig Europees onderzoek toonde onlangs aan dat vrouwen nog maar HALFWEG zijn wat betreft gelijkheid!

En dan hebben we het nog niet gehad over geweld tegen vrouwen. Een wereldwijde epidemie te noemen, met in België (minstens) 8 verkrachtingen per dag en (even erg, of nog erger) amper veroordelingen. Ik zou hier als bevoegd minister toch een prioriteit van maken.

Vooruitgang
Voor mij gaat het om macht, leiderschap en verantwoordelijkheid. Macht die schijnt te liggen bij grote internationale bedrijven, overheden en banken geleid door old boys clubs. Bij religieuze instellingen die de vrijheid en het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen ondermijnen. Een gezelschap van macho’s dat naast ongelijkheid, natuurellende, armoede en geweld zaait.
De vrouwenbeweging verzet zich hiertegen en heeft veel vooruitgang geboekt, maar het is geweten dat de verworvenheden erg volatiel zijn. We mogen niet settelen for less. Het gaat hier niet om een lolletje, een gimmick of een hobby, maar om een ernstige strijd voor gelijke rechten en gelijkwaardigheid.

Go!
Je bewust zijn van de privileges van mannen, maar zeker ook van die van jezelf als blanke vrouw, dat is voor mij dé uitdaging van feminisme. Activiste Audre Lorde schrijft in haar boek Sister Outsider “I am not free while any woman is unfree even when her shackles are very different from my own.” Dit is nu wat mij en mede-activisten drijft, ook met betrekking tot racisme en alle vormen van onderdrukking en discriminatie.
Soms vraag ik me af waarom we als vrouwen (én mannen) niet verontwaardigder zijn? De Egyptische feministe Mona Eltahawy begint al haar speeches met “I urge you to be angry !”. Wel, ja!

Dan brengt lezen rust. Op het lijstje: Rêves de femmes van de pas overleden Fatima Mernissi , My Life on the Road van de Amerikaanse  Glora Steinem en Feminisme, een nieuw begin van Evie Embrechts. Of ik luister naar I will not be broken van Bonnie Raitt en Salt-n-Pepa  None of your businessGeven ook moed: de live versie van Real Family van Fatoumata Diawara en The world is listening van Akua Naru. Ik kijk naar comédienne Brigitte Kaandorp   en luister naar Arundhati Roy, die voorleest uit haar boek The Cost of Living. Die passage vat voor mij perfect de essentie samen van feminisme en het ijveren naar een betere wereld voor iedereen.