Aviva Dierckx is voorzitter van denktank Vrouw en Vrijheid – Vrouwen aan het woord.  

Als het ‘voor echt is’ mogen vrouwen niet meer meespelen, rijden die nieuwe mannen opeens toch voor zichzelf, en staat de dubbele moraal weer als kop in de krant. Samengevat in één zin : komt er na Wilmès nog ooit een vrouwelijke premier, al dan niet Rutten ?

Enkele weken geleden was er nog dat artikel in Knack over de bagger die politieke vrouwen over zich heen krijgen : “Van hysterisch tot hoer”. Nochtans ging zeker de helft van het artikel over iets anders, namelijk over de vraag of de strijd over de zogenaamde ‘femicratisering’ van de politiek beslecht lijkt nu België voor het eerst een vrouwelijke, hoewel tijdelijke, premier heeft. “Knack deed een rondgang bij vrouwelijke politici en hoorde dat er nog veel werk aan de winkel is. De echte inhaalbeweging is nog maar pas begonnen.” Ja, dat mocht alvast blijken ook de keuze van de kop, nietwaar? Het kwam evenzeer goed uit dat het Nederlandse en geen Belgische krant was die de vraag stelde of een vrouw met 4 kinderen wel premier kan zijn. Nu hoefden de Belgische media het alleen maar ‘verontwaardigd’ te herhalen, maar intussen hing het wel weer in de lucht. Als een andere vrouw, ook met kinderen, ambities toegedicht wordt voor het permanente premierschap, moet meteen een karaktermoord volgen: die “rijdt voor zichzelf”, heeft teveel ambitie, speelt politieke agenda’s tegen elkaar uit, etc. etc. En vooral: die persoon moet daar àls vrouw op gepakt geworden met argumenten die men bij mannen nooit zou durven bovenhalen.

Macht

Mannen mogen voortdurend voor de macht gaan. Ze mogen een schot voor de boeg lossen, ze mogen blufpoker spelen, ze mogen voorzichtige én onvoorzichtige pendeldiplomatie beoefenen, ze mogen scenario’s zichzelf laten uitdeemsteren en sluw wachten tot ze zelf aan zet kunnen komen, ze mogen in een tweet zeggen wat face-to-face onmogelijk is, ze mogen via een tv-optreden in plaats van aan de onderhandelingstafel een volgende ‘zet’ doen. Kortom ze mogen politiek op het hoogste en zenuwslopendste niveau beoefenen, zonder dat het bij iemand opkomt om de manier waarop het spel gespeeld wordt in vraag te stellen. Zonder dat hun ambitie, de persoonlijke en die om de beste deal voor hun partij in de wacht te slepen, tot iets bedenkelijks gemaakt wordt. Iets dat hun mensdom zou aantasten. Iets dat hen plots niét geschikt zou maken voor de macht. Macht willen, als man, dat is normaal, dat hoort zowel bij man-zijn als bij de politiek an sich. Macht willen, als vrouw, dat is niet normaal, dat hoort niet bij vrouw-zijn en opeens ook niet meer bij de politiek, want een ambiteuze vrouw, die zou niét goed zijn voor diezelfde politiek… Immers: van echte macht horen vrouwen vies te zijn, en indien niet, dan zullen we hen wel eens besmeuren. Dus die ene vrouw, die moet effe teruggeschroefd worden. We hèbben nou al een vrouwelijke premier gehad, met alle vlaggen en wimpels en publiciteit eromheen. Een veilig ‘tijdelijke’ premier, het zal wel goed zijn zeker? Want heel binnenkort, nù dus, als het ‘voor echt’ is, moeten wel weer de mannen aan zet komen.

Glazen klif

Het is inmiddels een gekend fenomeen : de glazen klif. We zijn nog niet eens helemaal doorheen dat glazen plafond gestoten, wanneer we over de glazen klif gejaagd worden. Vrouwen een onmogelijke taak op hoog niveau toebedelen, zo eentje waar alle mannen de handen van terugtrekken omdat ze weinig kans op slagen en veel kans op neerstorten in het ravijn zien. Theresa May is een treffend voorbeeld, in België zien we ook de Proximus en NMBS dames. En ze doen dat dan zelfs nog goed ook, al is de opdracht onmogelijk en komt de klif steeds dichterbij. Ze ruimen puin. Ze zetten de zaken terug op orde. Daarna mag er weer een man overnemen, “natuurlijk”. De interim-baan is ook zoiets. Mannen weten dat ze na dépanneur gespeeld te hebben, niet makkelijk daarna dezelfde baan ‘voor echt’ zullen krijgen. Ze nemen dan ook die interim niet aan. Opeens zijn ze super meegaand: jaja HOOG tijd voor een vrouwelijke premier. Het kan alleen maar hun eigen blazoen oppoetsen (omdat het 2019 is!) en vooral: hun eigen kansen later vergroten. Het hele sfeertje rond de tijdelijke eerste minister Wilmes en de vooraf kapotmaking als mogelijke premier van Rutten ademt precies dat vieze wolkje van mannelijke kansenrekening.

#omdathet2019is

Omdat het 2019 is, wordt er iéts minder brutaal aan het laken gerukt, dan destijds Annemie Neyts mocht ondervinden. De schijn wordt hoog gehouden. Vrouwen zijn er toch overal bij, of kom: bijna. Het is de ‘bijna’ die steekt. Want we willen niet louter kijken naar de stilaan stijgende cijfers van vrouwelijke vertegenwoordiging in parlement of gemeenteraad. We houden ook focus op wat er zich boven het plafond afspeelt, waar de hoogste trap van macht zit. Hoeveel vrouwen zijn fractievoorzitter? Hoeveel zitten in de belangrijke commissies? Hoeveel vrouwen aan de Europese top? Hoeveel zijn partij- of afdelingsvoorzitter? Hoeveel vrouwen als minister? Of als formateur… Er is nog altijd geen vrouw president van de Verenigde Staten. Liever dan een partijgenote het hoogste ambt te zien veroveren, beschadigde Bernie haar waar hij kon, met het gekende resultaat voor gevolg. Al die recente voorzittersverkiezingen die we in ons land recent zagen, van CD&V tot MR, natuurlijk zijn er anno 2019 ook vrouwen kandidaat. Alleen halen ze het niet. Omdat die antieke redenering steeds weer de kop op steekt. “Voor een vrouw is dit toch al heel wat, maar als het er écht op aan komt…”. Hoog tijd, met 2020 in het vooruitzicht, om die schijnheilige hashtag #omdathet2019is te begraven. Macht is niet vies, en vrouwen willen haar. Gewoon. Eindelijk. Omdat het kan. Precies om dezelfde goede of minder goede reden als mannen. Dus graag iedereen aan dezelfde meetlat! En ik stel als nieuwe hashtag voor #omdathetgeduldopisin2020 .